راهكارهاي عملي جهت علاقه مند ساختن دانش آموزان و معلمان سه دوره تحصيلي به مطالعه و تحقيق از ديدگاه آبا نگاهي اجمالي به پيشرفت كشورهاي توسعه يافته در مي يابيم كه تحولات عظيم فرهنگي ، اقتصادي و صنعتي آنان مرهون توجه خانواده و نظام آموزشي به مطالعه و پرورش ، رشد قابل توجه تيراژكتب و نشريات ،توسعه و تجهيز كتابخانهها ، ايجاد فرهنگ مطالعه و تحقيق و اختصاص دادن بودجه كافي به امر پژوهش در كشورها مي باشد . اما در كشور ما هنوز به مطالعه و پژوهش به عنوان يك نياز مطرح دائمي نگاه نمي شود .
مطالعه ابزار اصلي افزايش سطح آگاهي تك تك آحاد جامعه است ولي در كشورها ، موانع عديده اي بر سر رشد و نهادينه شدن فرهنگ مطالعه وجود دارد كه در بلند مدت نتايج تأسف باري به همراه خواهد داشت . آمار نشان مي دهد كه ميانگين تيراژ كتاب در ايران حدود 3000 جلد است . در برخي از استان ها تعداد كتب موجود در كتابخانهها ي عمومي 1 كتاب براي 10 نفر است و هر ايراني در شبانه روز 10 ثانيه مطالعه مي كند و سهم هر فرد يك كتاب در سال مي باشد .
اهداف پژوهش راهكارهاي عملي جهت علاقه مند ساختن دانش آموزان و معلمان به مطالعه و تحقيق .
اهداف اختصاصي
سؤالهاي پژوهشي/ فرضيه هاي پژوهشي
1- راهكارهاي عملي جهت علاقه مند ساختن دانش آموزان سه دوره تحصيلي به مطالعه از ديدگاه آنان كدام است ؟
2- راهكارهاي عملي جهت علاقهمند ساختن دانش آموزان سه دوره تحصيلي به تحقيق از ديدگاه آنان كدام است ؟
3 ـ راهكارهاي عملي جهت علاقه مند ساختن معلمان سه دوره تحصيلي به مطالعه از ديدگاه آنان كدام است ؟
4- راهكارهاي عملي جهت علاقه مند ساختن معلمان سه دوره تحصيلي به تحقيق از ديدگاه آنان كدام است ؟
متغير هاي پژوهش برخي از متغيرهاي پژوهش عبارتند از : دورههاي تحصيلي ( ابتدائي , راهنمائي و متوسطه ) , علاقمند سازي دانش آموزان و معلمان به تحقيق و مطالعه .
جامعه ، نمونه آماري و روش نمونه گيري جامعه آماري اين پژوهش دانش آموزان دختر و پسر سه دوره تحصيلي ( 17723 نفر ) و معلمان و دبيران مرد و زن هر سه دوره ( 1168 نفر ) مي باشد. روش نمونه گيري خوشهاي و هدفمند مي باشد كه تعداد نمونه 120 دانش آموز و 40 معلم علاقه مند به مطالعه و تحقيق را شامل مي شود.
ابزار اندازه گيري وسيله جمع آوري اطلاعات در اين تحقيق روش مصاحبه مي باشد كه فرم مصاحبه شامل 20 سئوال باز پاسخ و 12 سئوال بسته پاسخ با طيف ليكرت بوده است .
جهت تجزيه و تحليل اطلاعات جمع آوري شده از روش آماري توصيفي و استنباطي استفاده شده كه دادهها به صورت جدول توزيع فراواني، درصد ، ميانگين و خي دو خلاصه و بيان شده اند.
روش پژوهش روشي كه در اين پژوهش از آن بهره گرفته شده است روش تحقيق توصيفي از نوع پيمايشي مي باشد .
يافته هاي پژوهش :
o دانش آموزان دوره ابتدايي اين راهكارها را جهت علاقه مندي آنها به مطالعه ذكر نموده اند :
ايجاد كتابخانه شخصي 85 درصد ، افزايش تعداد كتابخانه ها و تعداد كتب آنها 90 درصد ، تهيه كتب متناسب با سن و جنس براي دانش آموزان 75 درصد ، اختصاص ساعتي به مطالعه آزاد در كلاس درسي 85 درصد ضمن اينكه مادر ، پدر ، معلم ،كتابخانه مدرسه بيشترين نقش را در علاقه مندي دانش آموزان دوره ابتدايي به مطالعه دانسته اند .
o دانش آموزان دوره راهنمايي اين راهكارها را جهت علاقه مندي آنها به مطالعه ذكر نموده اند :
انجام مسابقات كتابخواني ، تهيه كتب متناسب با سن و جنس دانش آموزان ، توجه به زيبايي جلد ، صفحات و تصاوير كتب 80 درصد ، پاكسازي كتابخانه از كتب بي استفاده و فرسوده 75 درصد ، در ضمن عواملي همچون نقش مادر ، پدر ، معلمان ، انجام مسابقات كتابخواني در حد خيلي زياد در علاقه مندي دانش آموزان دوره راهنمايي مؤثر بوده است .
o دانش آموزان دوره متوسطه اين راهكارها را جهت علاقه مندي آنها به مطالعه ذكر نموده اند :
85 درصد دانش آموزان دوره متوسطه معرفي كتب جديد و جالب توسط دبيران ، ارزانتر شدن قيمت كتب و مجلات را در علاقهمندي دانش آموزان دوره متوسطه به مطالعه مؤثر دانسته اند. گسترش فضاي كتابخانه ، داير بودن كتابخانه در تمام طول سال ، ايجاد نمايشگاه كتاب در مدرسه و خواندن بخشي از كتب غير درسي در كلاس توسط دبيران را به ميزان 75 درصد مفيد دانستهاند . ضمن اينكه مادر و كتب غير درسي در علاقهمندي آنها نقش خيلي زيادي ايفا كردهاند.
o بيش از 70 درصد معلمان نيز عواملي چون :
كاهش مشكلات اقتصادي ، افزايش كتابخانه ها و تعداد كتب آنها ، افزايش كتب جيبي و همراه ، انجام مسابقات كتابخواني و ضمن خدمت را به عنوان راهكار در علاقه مندي معلمان به مطالعه و تحقيق بر شمرده اند .
پيشنهادها : ايجاد نمايشگاه كتاب در مدرسه توسط مربيان پرورشي ، جذابيت كتابخانه در ساعات و ايام مختلف سال ، عدم سختگيري در عضويت و امانت دهي كتاب ، وجود كتاب متناسب با سن و جنس دانش آموزان ، پاكسازي كتابخانه از كتب فرسوده و بي استفاده ، مسئوليت دهي به
دانش آموزان در اداره كتابخانه و نصب ليست كتب جديد در معرض ديد بچه ها توسط مسئولين كتابخانهها .
كتابخانه ها و نمايشگاههاي كتاب : ارائه كتب با ظاهر زيبا ، تخفيف ويژه جهت خريد كتاب به دانش آموزان ، ايجاد نمايشگاههاي دائمي در شهرها و مناطق مختلف ، تنوع در مجلات و كتب، انجام مسابقات فرهنگي و هنري توسط مسئولين نمايشگاهها ، افزايش تعداد كتابخانه ها ، كتب آنها و ساعات كاري و سهولت در عضويت افراد توسط مسئولين كتابخانهها .